fbpx

Omgaan met (intense) emoties

Deel op facebook
Deel op twitter
Deel op linkedin

Bang, boos, blij, gefrustreerd, verdrietig, jaloers of teleurgesteld. Allemaal emoties die kinderen ervaren. In de opvoeding is het omgaan met emoties soms ingewikkeld. Je probeert van alles, maar kinderen uiten hun emoties primair en daardoor vaak heftig. Denk maar aan een driftbui, extreme angst of een stevige boosheid. Hoe kan je je kind helpen bij het omgaan met zijn emoties? Hoe leer je je kind rustig te worden en zich weer fijn te voelen?

Hoe kinderen omgaan met emoties

Heeft jouw kind last van heftige emoties? Of blijft je kind hangen in boosheid, verdriet, angst of teleurstelling? Kinderen leren naarmate ze ouder worden meer controle te krijgen over hun gevoelens. Dit heeft te maken met de emotionele – en cognitieve ontwikkeling. Jonge kinderen kunnen hun emoties nog niet goed reguleren. Denk maar aan een peuter die gillend op de grond ligt. Een peuter is explosief, omdat z’n brein nog onvoldoende ontwikkeld is om zijn eigen emoties te kunnen begrijpen, te uiten en te controleren. Een kind van 12 jaar zal niet meer zo snel stampend en gillend op de grond gaan liggen. De hersenen van een kind van 12 jaar zijn al verder ontwikkeld. Zij kunnen vaak al beter hun gevoelens onder woorden brengen en hebben meer controle over hun emoties.

Niet alleen de leeftijd van je kind speelt een rol, maar zeker ook het temperament. Het ene kind uit z’n emoties heftiger dan het andere. Dit heeft o.a. te maken met genetische aanleg. Naast deze aanleg spelen ook ervaringen die een kind heeft meegemaakt een rol. En het voorbeeld dat ze zien van jou. Hoe ga jij om met je emoties?

Waarom is het belangrijk om te leren omgaan met emoties?

Alle kinderen krijgen in hun leven te maken met tegenslagen. Dat hoort erbij. Je kunt je kind daar niet altijd voor beschermen, en dat hoeft ook niet. Anders kunnen ze namelijk nooit leren omgaan met teleurstellingen en andere emoties. Kinderen die leren om hiermee om te gaan, zullen zich sneller weer prettig voelen na een tegenslag.

Daarnaast is het ook voor sociaal contact belangrijk dat je leert omgaan met emoties. Over het algemeen gaan mensen liever om met iemand die controle heeft over zijn gevoelens. Dit geldt ook voor kinderen. Jouw kind speelt vast ook liever met een vriendje dat niet steeds explodeert om het minste of geringste. Dus ook voor de sociale positie van je kind is het leren omgaan met emoties van belang.

Functie van emoties

Alle emoties hebben een functie. Zonder angst zouden we niet oud worden, omdat we extreem gevaarlijke dingen zouden gaan doen. Angst beschermt ons tegen gevaar.

Ook boosheid en verdriet hebben een achterliggende functie. Boosheid zorgt ervoor dat er veel energie vrijkomt en we snel kunnen reageren. Het zorgt ervoor dat we voor onszelf opkomen, zodat anderen rekening met ons kunnen houden. Verdriet zorgt voor het verwerken van nare ervaringen, waardoor er ruimte komt om anders naar een situatie te kijken.

Emoties versterken elkaar

In een gezin versterken emoties elkaar. Je leeft intensief met elkaar samen en je bent emotioneel bij elkaar betrokken. Je probeert je kind te helpen, maar af en toe is je geduld helemaal op. Logisch, want je eigen gevoelens spelen ook mee. Hierdoor kan je in een flink conflict verzeild raken. Je kind is boos, jij wordt boos, je kind wordt nog bozer, etc.

Dit gebeurt elke ouder. Doordat je zo sterk met je kind verbonden bent, is dit onvermijdelijk. Dit maakt dan ook dat het een extra grote uitdaging is om gezond om te gaan met de verschillende emoties.

Vanaf hoe oud kan mijn kind zijn emoties controleren?

Omgaan met emoties kan ingewikkeld zijn. Er komen veel verschillende vaardigheden bij kijken. Je moet je impulsen kunnen beheersen, je eigen emoties en die van een ander kunnen herkennen en hier woorden aan kunnen geven. Jonge kinderen hebben jouw hulp nodig om hun eigen emoties te herkennen. Ze kunnen dit nog niet zelf. Ook kunnen ze vanwege de taalontwikkeling nog geen woorden geven aan hun gevoel. Vanaf ongeveer 4 jaar kunnen kinderen aangeven of ze boos of verdrietig zijn. Het controleren van de emoties is dan nog lastig. Het is een proces dat meerdere jaren duurt. Vanaf het begin van de basisschool kunnen kinderen zich inleven in een ander. Ze begrijpen dan pas dat iemand iets anders kan ervaren en voelen dan jezelf. Hierdoor zullen ze gevoelens en gedrag van anderen beter gaan herkennen en begrijpen. Het blijft echter een proces dat niet stopt na de basisschoolleeftijd. Ook veel volwassenen hebben nog moeite met het uiten van hun emoties.

Emoties ontkennen

Kinderen zijn vaak van slag om kleine dingen. Kleine dingen die wij als volwassenen onbelangrijk vinden, maar die voor kinderen heel groot of belangrijk kunnen zijn. Dan krijg je vaak reacties zoals: “stel je niet zo aan” en “maak je niet druk”.  Hiermee ontken je het gevoel van je kind en dan ontstaat er bijna altijd gedoe. Je kind voelt zich niet serieus genomen en wordt boos of verdrietig. Ze leren daardoor minder goed omgaan met hun emoties. Er bestaat het risico dat je kind zijn gevoel niet meer zal delen.

Hieronder een voorbeeld waarbij het gevoel van het kind wordt ontkend. De dochter wordt boos en tegendraads, vader raakt vervolgens geïrriteerd en reageert steeds bozer.

Voorbeeld

> “Papa, ik heb honger”  

> “Dat kan niet, je hebt net gegeten”

> “Toch is het zo, ik heb honger!”

> “Niet zo zeuren, je hebt net genoeg gegeten en nu opschieten en naar bed!”

> “Neeeheee ik ga niet naar bed, want ik kan niet slapen als ik honger heb!”

> “Ik wil er niks meer over horen! Naar bed nu!”

> “Nee!  Ik ga niet, ik luister niet naar jou!”

Emoties Erkennen

Wat beter werkt, is het erkennen van emoties. Je kind is immers de baas van zijn eigen gevoelens. Niemand kan voor je kind bepalen wat hij voelt. Emoties liegen niet, ze komen recht uit het hart en zijn er nooit voor niets.

Door het gevoel van je kind te erkennen, neem je je kind serieus. Je leert je kind om zijn eigen gevoelens serieus te nemen en ernaar te luisteren. Het erkennen van emoties levert rust op. Kinderen voelen zich begrepen en voelen zich daardoor prettiger. Het versterkt de band. Je kunt de gevoelens van je kind erkennen door echt naar je kind te luisteren. Sta stil bij wat je kind voelt. Benoem het gevoel, herhaal wat je kind zegt of toon begrip.

In bovenstaand voorbeeld had de vader kunnen zeggen: “Je hebt honger?”  Door te herhalen wat het kind zegt, krijgt het kind het gevoel dat zijn gevoelens er mogen zijn. Er ontstaat dan een rustiger en prettiger gesprek. Het kind zou kunnen uitleggen waarom het honger heeft. Je kan dan in gesprek gaan met je kind over de achterliggende oorzaken. Een bijkomend voordeel van deze manier van benaderen, is dat kinderen leren hun gevoelens te herkennen en te uiten. Dit wil overigens niet zeggen dat deze vader het kind ook iets te eten moet geven. Het erkennen van gevoelens is iets anders dan altijd je zin krijgen.

Omgaan met emoties in vijf stappen

Stap 1:

Neem de tijd voor je kind en bewaar je eigen rust. Doe dit op een manier die voor jou werkt (bijvoorbeeld tot 10 tellen, een diepe zucht, bedenken dat je kind het niet verkeerd bedoelt).

Stap 2:

Luister naar het verhaal van je kind.

Stap 3:

Benoem het gevoel van je kind: “Ik zie dat je boos bent.”

Stap 4:

Erken het gevoel van je kind: “Het is ook echt balen dat…..”

Stap 5:

Vertel wat van je kind verwacht wordt: “Helaas moet je nu naar binnen om te eten, straks mag je nog even buitenspelen”.

Het erkennen van emoties levert veel op. Door te erkennen, krijgen kinderen het gevoel dat ze begrepen worden. Dat geeft rust en een fijn gevoel.

Heeft jouw kind moeite met het controleren van emoties? Wil je daar advies bij of heb je er een vraag over? Mail mij dan via wendy@praktijkzienderogen.nl.

Contact opnemen is altijd gratis en geheel vrijblijvend. Vragen staat vrij en het is mijn missie om jou te ondersteunen bij het omgaan met (intense) emoties.

Minder piekeren, meer genieten is jou van harte gegund!

* Inhoud o.a. gebaseerd op informatie van Psychogoed.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Praktijk Zienderogen draait op SYS PlatformSYS Platform - Websites voor coaches